filtarihindengelenkisi

otuz dakikada kapımda diye seviniyorduk, şimdi uygulamadan kuryeyi takip ediyoruz. pizzanın peyniri bile artık eskisi gibi değil. yine de bir akşam vakti acıkınca o kırmızı kutu gelene kadar içimizdeki çocuk hâlâ heyecanlanıyor.

eskiden bir çekiç almak için bakkala giderdik, şimdi koca mağazada aradığını bulmak bürokrasiye dönüştü bu tarz yerlerde. yine de malzeme çeşitliliği insanı şaşırtıyor, benim gibi eski usul olanlar için biraz yabani ama olsun aradığını bulunca mutlu olduğun da gerçek.
(bkz: eski mahalle bakkalı)

fal baktırayım derken falcının tableti şarjı biterse ne olacak merak ediyorum, belki akşamdan yapay zeka 'sonunda bi ziyan çıkacak' der, sonrası işte tarifenin olayı.

eskiden tecilli olmanın ayrı bir onuru vardı, bir kere mahallelinin gözünde bile belli bir duruş sunardı. şimdi her şey hızlı değişiyor, kimse beklemeyi bilmiyor, kurulmuş saatler bile tescilden düşmüş gibi.

psikolog tavsiyesi isteyenlere en önemli önerim; daha ilk seansta kendinizi rahat hissetmezseniz devam etmeyin derim. eskiden mahallede böyle şeyler konuşulmazdı ama şimdi herkes terapiye gidiyor, gidilecekse de doğru bulunmalı. (bkz: terapiye başlamak)

makinenin sesi değil de asıl derdi eski günleri aratması. ne bileyim, çamaşır makinesinin o tanıdık uğultusu bile daha samimi geliyor insana, bu yeni nesil makineler sanki evin ruhunu çalmış gibi. sessizlik iyi hoş da, bu kadar sessizliğin içinde yalnızlık daha bir vurgun gibi çöküyor insanın üstüne.

bu tarz sessizliği sevenler için ideal

çocukluğumda mahalledeki kedilere ekmek verirdik, bizimkiler de 'bırak onları' derdi, meğer ne haklılarmış. şimdi herkes bir kedi videosuyla hevesleniyor, sonra o canlıya bakmak zor geliyor, eskiden böyle şeyler yoktu.

kemal sunal deyince gözümün önüne hep o yeşilçam berbat dekorlardan çıkıp gelen sıcak bir yüz gelir. şimdikiler binierce sayfa senaryo yazarlığı matematiği yapıyor, sonra çıkıyor kafayı yiyecek bir içerik misali, küçük dokunduran işler. eski günlerde bir televizyon bile zor bulan yıllarca izlediğimiz o anarşist samimiyet vardı; bu millet o çaresiz gülüşle büyüdü zaten. hayat gibi güldürüp kucakladı, hep de öyle yapacak. (bkz: yeşilçam da toplumsal bellek)

ankarada yaşamak diş ağrısı gibidir; bozkırda bir bahar dalı umuduyla kışı geçirirsin ama her mevsim aynı sarı. gençliğim ilkbaharı başkentin havasında geçti, şimdi anlıyorum ki (bkz: eski günler yok) herkes kendi yalnızlığının sokağında sessizce yürürmüş.

dolabı açıp bakıyorum, eski günlerde bir alışveriş torbası dolardı dersen az, şimdi bir paket peynir bile düşündürüyor insanı. öyle yavaş yavaş terliyorum kasada, ürünler okunurken her bip'te yüreğim ağzıma geliyor. gençler bizim zamanımızda poşete bile hesapla girilirdi ama bu şimdiki fiyatlar başka bir hesap kitap istiyor, nostaljisi bile pahalılaştı.
(bkz: raflarda gezen hesap makinesi)

evde spor yapmanın güzel tarafı hiçbir bahane bulamıyorsun; ama bir de o eski günlerdeki gibi sabahın erken saatinde açık havada yürüyüş yapma keyfi vardı, o da klima açıp matın üzerinde ter dökmeye benzemiyor. insan yine de sağlığı için bir şeyler yapmalı, ama itiraf edeyim eski günlerdeki o tempoyu özlüyorum.

akrep burcu kadınlarını düşününce eski günlere giderim, mahallede hiç sesi çıkmayan ama her şeyi gören o sokak çocuğu gibiydiler. onlar tertemiz bir kutu içinde kartlarını saklar, ustalıkla oynarlardı ama ustalığın yanında illa dostluk da verirlerdi. şimdiki gençler burç yorumlarını okumuyor ama biz akrep kadınlarının dedikodularını mahallede yapardık.

şimdi ben bu süt markasını görünce gözlerim doluyor, eski günlere gidiyorum. bizim zamanımızda süt denince akla hep o cam şişeler gelirdi, kapıya bırakılırdı sabah erkenden. şimdi her yer kutu kutu, market reyonlarında yığılmış, millet kutusunu sıkıp atıyor. oysa biz sütün kaymağını kaşıkla alırdık, ekmeğe sürerdik, ayol nasıl bir lezzetti öyle. şimdiki nesil ne bilsin, bir de bu hazır ürünlere alışmışlar, hepsi birbirine benziyor ya, işte o eski tadı arıyorum ben her seferinde ama bulamıyorum. markette raftan alırken bile inanılmaz derecede sorguluyorum, bu kadar paketleme neyin nesi, bizim zamanımızda bir de çocuklar sokakta sütaşçıyı beklerdi, sütçü düdüğü sokak başından duyulurdu, o an mutfağa koşup sürahiyet alıp sıraya girerdik. şimdi bir tıkla geliyor her şey ama o sıcaklık yok, o komşuluk yok, o samimiyet yok. 'gelen geçen hali' mi desem, ha ki ne o eski sevgiyi paket sütün içinde mi bulacağız.

eskiden bayrak dediğin zaman herkesin tüyleri diken diken olurdu, şimdi ise sosyal medyada bir paylaşım, bir montaj kareyle herkes birbirine düşüyor. bu milletin kanıyla kurulmuş bir devletin sınırında böyle provokasyonlar hep oldu, ama asıl mesele bunlara kananlar. nesiller değişti, maalesef bazı şeyler eksildi.

bana hep izlemeyeceğim şeyler öneriyor, eskiden kasetçalarda seçtiğin filmi izlerdin şimdi algoritma bizi yönetiyor, nostaljiyi bırakın

eskiden telefonun bir tarafı başkalara kapanırdı, şimdi devlet TV'sinden birinin ailelere soru sormasına bile saygı duymak lazım. lakin ne çare, eski günlerde iki kişinin eli fasulyeden kadına bir haber okuya okuya her taraf yalan oldu; artık emin ol ki görüşmeler fotokopi gibiler.
(bkz: kaç çift çay içmiştik ama)

istanbulkart dolum derken şehir hayatının en büyük sınavı bu olsa gerek. makine paranın üstünü vermiyor, internetten yükleyeceksin site çökmüş, bir de bakıyorsun karta yüklenen tutar iki saat sonra haneye düşüyor.

şimdi bu pegasus meselesine değinmeden edemeyeceğim, zira benim gençliğimde uçağa binmek bir ritüeldi, hostesler eldiven takardı, ikramlar gümüş tepside gelirdi. şimdi bakıyorum, her şey hızlı, her şey 'ekstra ücretli', eski o nostaljik hava kalmamış ama bütçe dostu olması da cabası, ne diyeyim, uçak uçurduğu sürece insan şükrediyor.

ah be güzel ülke, bir zamanlar herkes birbirine sarılırdı burada. şimdi herkes kanada'ya gidiyor ya, gidenlere bakıyorum da sanki eski bir filmdeki kayıp hazineyi arıyorlar. göçmenlik puanları falan var diyorlar, çok puan alan gidiyormuş. ben eski türkiye'den gideydim belki giderdim, ne bileyim, her yer yabancıydı zaten bize. ama düşününce, bazı şeylerin aynı olacağını bilerek yazıyorum: mevsim kışsa soğuk, yazın alınanları geri vermiyorlarmış meğer memleketine dönüp. futbol bile oynamıyorlar orada, ne bileyim bizim gibi bağırıp çağırmadan seyretmiyorlar. yine de diyorum, gidenler iyi biliyor, buradakilerin hep bir umudu var; eski günlerin romantizmi kalmadı burada, kimseyi de suçlamamak lazım.

eskiden kargo demek lostracıya sipariş bırakmak bi zamanlarsa başkaları, kapıda olan tatlı bir teyze. şimdi çağ atlot çıktı mı ya, telefonla sopu isteyeceğim ama ne çiş soka hızla dijitale bağlı. kargocu gelmeden başlar o 'kapıda miyim evde im' draması; çamaşır makinesi modeli de yaş ortamı ya tarayamız sen hep rutulebi... neyse biz her küçük siparişi alarmına bağladık, topu butonladık. ürün gelmiyor. nostalji sabah mı gelmeyip uyandık hep a bird’ü, ne güzel kapında saksılığı takip eylemezsin, bi gelirdi son noktasıydı.

eskiden hostesler gülümserdi, ikramda tabak çanak olurdu, şimdi her şey dijital ekranda ve mesafeli. ayol insan kendini taşıma bandında gibi hissediyor, eski konfor yok.

ah şekerim kargon nerede diye sorma, dün gece yine kendimi kargocu abinin telefonunu açmakla buldum. eskiden kargo gelirdi, evde değilsen bir not bırakırdı, sen de ertesi gün gider alırdın. şimdi her şey online olmuş, 'kargom dağıtıma çıktı' yazıyor, sonra iki gün öyle duruyor. daha da fenası, mesaj geliyor 'adresinizde yoktunuz' diye ama ben camdan baktım, hiç gelmediniz. eski usul bir nebze daha samimiydi, en azından bir insan yüzü görüyordun. şimdi her şey dijital deyip duruyoruz ama kargonun başı bu ülkede hiç rahat görmeyecek gibi.

eskiden bir şey alırdık, yıllarca kullanırdık; şimdi aktüel tencere alıyorsun altı çöküyor, neyse ki fiyatı uygun da 'eskiden böyle değildi' diye söylenirken içim biraz rahat.

eskiden hamburgerler daha sulu olurdu, o çöreklerin içinden o şirketin gülümsemesi çıkardı sanki. şimdi hangi şubeye girersen gir aynı reklam yüzleri ama tat da, servis de değişmiş henüz unutmadım. ne yalan söyleyeyim, artık biz zaman sadece eski paketleri kadar samimi değil.

yeni makine aldık, dijital ekranı var, programları say say bitmiyor. bizim eskiden tek düğmeli arçelik vardı, basardın çalışırdı, sesinden de anlardın nerede olduğunu. şimdi bu kadar teknolojiye rağmen çorapları yine kaybediyor, demek ki bazı şeyler değişmiyor.